3 авг. 2016 г.

Ранг

1856 - йил. АҚШ.
Кулбани бир четида овқат қилаётган қора танли аёл. Аёлни кўзларида ёш, ҳар - ҳар замон кулбани нариги четида бошини егиб ўтирган эри Джоржга қараб қўяди. Хонани ўртасида бир онасига бир отасига қараб қўяётган 4 ёш атрофидаги болакай.
Бугун улар учун жудаям оғир кун бўлди, яқиндагина 16 ёшга тўлган қизини фермер сотиб юборди. 25 йилдан бери шу ерда содиқ хизмат қилиб келаётган Джорж фермерга ялинди, ёлворди, оёғини ўпди..йўқ фойдаси бўлмади. Фермерни этиги қошини йиртгани қолди. Бутун умр содиқ хизмат қилиб келган ҳўжайинини яхши одам эмаслигини билардию лекин бунчаликка боради деб ўйламаганди.
Адолат қани? Нега уни фарзандлари қул бўлиб яшаб, қул бўлиб ўлиши керак?
Қора танли бўлиб туғулгани учун ўзига - ўзи лаьнатлар ўқир эди. Агар у оқ танли бўлганида ҳеч қачон қулларни сотиб олмасди, ўзи мехнат қиларди, ўзи еришарди ҳаммасига.
Овқат тайёр бўлди. Овқат фақатгина 4 ёшли Майкл учун эди. Джоржни ҳам хотинини ҳам томоғидан бугун овқат ўтмас эди. Бугунги қий - чувларни четда йиғламсираб кузатиб турган Майклни қорни оч қолган эди.
Ёнига сузилган овқатга қошиғини тиқдию лекин емади, отасига қаради:
- дада? ..дўзохда фақат оқ танлилар бўладия?

30 мая 2016 г.

Молини сот, қўйини сот..топшир.

У одамни кимлиги хақида сизга ортиқча гапириб ўтиришим шарт эмас. Лекин уни бизнеси ҳақида озгина гапирмоқчиман, рухсат берсаларингиз.
Ха мендақа инсонлар унга берадиган нарсаси йўқ ва бошқа бераётганларни танқид қилиб ўтиришдан бошқага ярамаймиз. Биз кўра олмаймиз сизларни, хўп-хўп, энди озгина эшитинглар гапириб олай.
Мен чекка бир вилоятни бир чеккасидаги қишлоқда яшайман. 3 кун олдин қўшним 8 та молини топширворди. Ўз нарҳидан 1,5 - 2 баробар қимматига. Кеча яна биттаси нексиясини топширибди, бугун синфдошимни дадаси қишлоқдаги ягона малибуни топширворибди. Уям шу, деярли 2 баробар нархга.
Хоп нимани эвазига бунақа таваккал қиляпти одамлар? Қўлига берилган кичкинагина талончага ишонибми? Хеч қандай нотариуссиз малибуни 1 йил давомида бўлиб тўлайман деган лавзга ха фақатгина лавзга ишониб топшириб келишаяпти. Лекин шу пайтгача одамларни қайси бири алданди? Кимга пулини бермади? Хаммага тўлов қилаяпти, хеч кимни алдамаяпти.
Хоп уни муваффақияти сири нимада? У қандай қилиб одамлардан пулини олиб бир йилда деярли икки баробар қиляпти? Қандай уддалаяпти?
Мен ўўўўзимча бу саволларга жавоб топишга харакат қилдим. Ўзи унчалик қийинмас буни билиш озгина фикрлаш талаб қилади холос.

Али 100 сўм пул обораяпти.
Эртасига Вали 100 сўм.
Ундан кейинги кун бошқаси 100 сўм.
Ва хар куни 100 сўмдан пул келиб турибди.
Кейинги ойнинг биринчи куни Алига 15 сўм берилаяпти, эртасига Валига 15 сўм...
Кўряпсизми 135 сўм билан бир ойда хаммани рози қилаяпти вахоланки бир ойда 3000 сўм пул олганди у одамлардан. У ўша пулдан бемалол ишлатиб ўзи истаганча яшаяптиям, одамларниям рози қилаяпти.

Хўш охири нима бўлади у пул чиқмайдию? Одамлардан олинган пулни ўзи чиқмайдию 2 баробар пулни қандай топади? Қаердан топади етмаган пулни?
Балки бирорта бизнесга сарфлаётгандир олаётган пулини маьлум қисмини, эрта индин кераклича пул йиғганидан кейин, бизнеси ўз йўлига тушиб олса, одамлардан пул олишни тўхтатиб бизнесидан топаётган пули билан қарзларини ёпар. Балки..балки.

Йўқ! Охири йўқ бу нарсани. Гири гантелию, зил холодилниги каби. Пирамида бу. Биринчидан миллардлаб пулларни белгиланган қисқагина муддатда ишлаб топадиган бизнесни ўзи йўқ юртимизда. Унинг учун камида Газпромни эгаси бўлиш керак. Ишонаверинг уни бизнеси жуда чуқурлашиб кетти, буни хозиргина тўхтатиб буёғига фақат пул тўлаш билан шуғуллансаям жуда кеч. У мени кичкинагина қишлоғимдаги одамларни ўзидан 400-500 миллион сўм қарз агар ундан кўп бўлмаса. Бунақа қишлоқлар нечта Ўзбекистонда.
Вариант йўқ ўртоқлар. Тупик буёғи.
Энди фақат кўзни юмиб пул олишда давом этади ва фақат пул олишда давом этади.
Алини пулини ярмини Валига беради Валиникини бошқасига. Шу тақлид давом этади. Шунча пулни топишни эплаган одам буни охиригаям қандайдир план А,Б,С лар тузиб қўйганига шубхам йўқ. Энди уни қанақалигидан мен бехабар. Хабар топиб айтсам хам барибир ишонмаган бўлардингиз)
Лекин дўстлар Интихо яқин. Мендақа бир қишлоқини калласи етган жойга керакли одамларни ақли етмаслигига мен шахсан ишонмиман. Яқинда хаммасига ўзиз гувох бўласиз ва булар сизни хурсанд қилмайди.

Буларни хаммаси мени шахсий фикрим. Қўшилмасликка 100% хаққингиз бор. Али ёки Валига ўхшатганим учун узр. Имло хатолар учун хам узр.

9 апр. 2016 г.

Хатико

- Бир бор экан бир йўқ экан. Айни биз яшаётган давримизда, чекка бир вилоятнинг чекка бир қишлогида қахрамонимиз йигит яшар экан.
У йигит бир қизни жуда қаттиқ севар экан, қиз хам. (Қиз ростдан хам уни қаттиқ севадими йўқми униси бизга қоронгу, мухими бола шундай ўйлайди все)
У қизини эркалаб " хатикойим" деб атарди. Бир марта кино театр каналида кўрган, битта вафодор ит хақидаги кино.
Бахор келиши билан бола унга довча териб келиб берарди. Тўгри уни уйида ўрик дарахти йўқ дейишингиз мумкин лекин...севги аслида шу нарса эмасми?
Ромео Жулеттага довча териб келиб берганми? Ёки Тохир "пахта мавсуми 2011" ни бир кун хам қолдирмасдан пахтага чиқиб, бир кунда терган 100 кг пахтасини тарозига опчиқмасдан, Тошкентлик хашарчиларга 2 баробар қимматга сотиб, топган хамма пулини ўша пайтнинг "ходовой" телефони нокиа 6300 ни рабочийсини олишга сарфлаб, уни Зухрага совга қилган бўлармиди? Кечириб қўясизлар Тохир унақа қилолмас эди.
Кароче қахрамонимиз хам хамма қатори коллежни битиргач Тошкентга ўқишга топширди. У фақатгина 1 - август куни имтихога кирганда тушуниб етдики, титул вароқ деган нарса бўлар экан. Уёгини айтишим шартмас..сиз мени тушундиз.
Мондат чиққан кун севгилиси : нима бўлди? деб сўраса "контрактга кирдим, ўқимиман" деб айни хақиқатни айтди.
У бир нарсадан қўрқарди : янаги йил севгилиси ўқишга топширади. Уни дадаси бой ўқишга опкириб қўйишиям хеч гап эмас. Кимсан Ботирбойни қизи, бу одам қишлоқда биринчи туалетига лампочка қўйган одам.
Бу одамни 60 та қўйи бор, 20 та моли.
Ўзи бўладими шунча мол-қўй қилишни. (Тасдиқланмаган малумотларга қараганда даласидаги сталбаларни тагини кўкнори билан тўлдириб ташаган эмиш)
Хуллас қиз ўқишга кириб кетса бола моллари билан ёлгиз қолади. У шундан қўрқарди. 2 та сигир, 1 та хўкиз, 1 та эшшак қаердаю севгилиси қаерда. Йўқ у бунга йўл қўя олмайди, у бу йил аниқ ўқишга киради, ўқийди "катта одам" бўлади. Қишлогига газ опкелади, ўша менсимаган ўқитувчисини юзига тупуради. ( кўряпсизларми ўзбекфилмни ўсмирларимизга ижобий тасири қанчалар салмоқли эканлигини )
Йигит шуларни ўйлаб хурсанд бўлиб кетти. Йигит шу даражада "ақлли" эдики, бу бош ўқиш учун эмас, бурун синдириш, уголовойдан чиққан тўпларни 16дан ташқарига чиқариб юбориш учун кўпроқ асқотишини билмасди. Лекин тўгри мактабда иккичи эмасди, географияни яхши биларди, чунки свет ўчмаган тунлар ечл ни қолдирмасдан кўрарди. IQ даражасиям Доналд Трампникидан сал баландроқ эди. Лекин барибир ўқишга кириш учун бу ақл камлик қилишини англаб етгунча яна битта мондатни кўрди.
Энди мана дарахтни тагида ўтириб молларига "бўш" деб бақириб қўйяпти хар хар замон.
Зато кеча дилдори билан маккапояни ичида учрашганини эслаб тиржайиб ўтирибди. Ўзига ўзи пичирлаб "хатикойим" деб қўйди.
Бошини учига қўндириб қўйган "Manchester united" деб ёзилган қизил кепкасини олиб устидаги чумолиларни қоқиб яна кийиб олди.
Калласига келган фикрдан қувониб сакрчб кетди, Эврикааааа! Топдим нима қилишни! Армияга бораман! Лигота опкеламан! Кейин ўқишга кираман!
Молини сотди, қўйини сотди, стаматологгаям пул берди, трамватологгаям бир халта чакки олиб кеп берди хуллас илинди.
Чегарага тушди. Тўгри чегарада милтиқ кўтариб турмади, зато ўша чегарачилар минадиган отларни тагини тозалади. Нима қипти уйда молни тагини тозалар эди бу ерда отни. Тўгри уйи барибир яхшироқ эди, футбол кўрарди свет кеган кунлар, кечқурун боллар билан толни тагида пиво ичиб ўтирар эди, севгилиси билан эхтиросли учрашувлар бўлар эди. Бу ердачи? Фақат отлар! Отлар билан футбол кўриб бўмиди, отлар билан пиво ичиб бўмиди, отлар билан бўмиди. (Яна ким билади дейсиз)
Йўқ лигота ололмади.
Уйга қайтди.
Энг ёмони севгилиси ерга тегиб кетибди. " бир йил кута олмадия" дер эди ўзига ўзи. (P.s: Менимча бола бир ойликка кетгандаям қиз эрга тегишга улурарди, кўзлари ўйнаб туришидан бир бало бор-ов дегандим)
"Нахотки бирортаси бор эди? 3-4 марта кечқурун соат 1 да ожиданиега тушувдим лекин унда аям дегандию!
Тўхта тўхта, аяси билан битта уйда яшаса...эээ бўлиши мумкинмас у мени алдамас эди, аям дедими значит аяси!
Эргаям дадаси мажбурлаб берворган бўлса ажаб эмас." Деган хаёллар ич этини кемирар эди.
Энди яна ўтирибди ўша дарахтни тагида. Фақат бу сафар биттагина молга "бўўўш харом ўлгур" деб бақириб қўйди ва ёнбошлади. Ногахон кўзи дарахтга тушди, бир вақтлар пичоқ билан дарахтни тепа шохига ўйиб ёзган "хатикойим" деган шохи йўқ. Қиш совуқ келган эди.
   

           Қиссадан хисса

Нимаям дердик, мен хозир тугатмасам анув болани ўлдириб қўяман, ўлдиргандаям шафқатсизларча ўлдираман. Так что камроқ ўзбек кино кўринглар.
(Е ва Э лар учун узр)

31 янв. 2016 г.

Негяяяя

Менга алам қилаётган нарсалардан биттаси "глобал иқлим ўзгариши" айнан мен тугилиб озгинагина яшаб кетадиган давримга (тарих учун бу ростдан хам "озгинагина" давр) тўгри келишидир.
Нега қўшнимиз 80 ёшли Ашраф амакини хар куни "е бу қишларинг бўмапти, бизарди доврда бунақайди, унақайди" деб бошланадиган ва камида ярим соат давом етадиган гапларини ешитиб алам билан бош силкишим керак?
Ертага мен невараларимга нима дейман? Худо кўрсатмасину "ийе бизарни даврда қор деган нарса, янги йил деган байрам бўларди" диманми?
Нега мен твда АҚШ да, Таиландда қор бўрони туфайли одам ўлиб кетаётганини кўриб хайрон қолиб твни ўчирсаму ойнадан гуллаб турган чинорни ( да, сиз адашмадиз чинор) кўриб енсам қотиши керак?
Нега мени айни қирчиллаган ёшимда юрагим "ертага ё индин аниқ домимиз қулиди бу туришда" деган саросимада уриши керак?
Нега мен хар 2 кунни бирида "зилзилафобия"мни кўз кўз қилиб, ён атрофимдаги мендан анча ёшроқ болаларни олдида шарманда бўлишга мажбурман?
Нега мен реални ўйинини кўриш учун томга чиқиб ўзтвни 12 та каналини "бижирлатиб", антенамни тожик каналларини тўлқинларини ушашга мажбурлашим керак?
Нега Тамилла йигитига кўтини кўрсатгани учун бутун бошли тирикчилиги бўлган лицензиясидан айрилдию, бутун бошли ўзбек мухлисини сўккан Фоминга қанақадир жазо қўлланилганини ешитмадим?
Нега "катта" "катта" одамлар берган вадасида турмаябдию, мен Нигорага берган вадамми устидан чиқишим керак?
Нега бу долб**б йўлбарс амур, козёл тимурни шу пайтгача йемади?
Саволлар кўп...

12 мар. 2015 г.

Post (blogpost emas)

Bugun yana kechikdim, yo'q yo'q shoshilmangiz gap bunda emas gap meni doimo ajablantirib kelayotgan bitta voqea haqida.

Eshiklar yopiladi keyingi bekat chilonzor.

Ayrim sabablarga ko'ra o'qishga qatnayapman. Deyarli har kuni. Uyimdan, viloyatdan. Har kuni har xil vaqtda chiqaman. Chunki darslar har xil vaqtda boshlanadi, ba`zida 10:00 da, ba`zida 11:30 da, ba`zida 13:20 da. Ha, dekanatimiz ham super tushunarsiz qarorlari bilan butun universitetda mashhur, xuddi PFL kabi.

Bundan 1 hafta-10 kun oldin postda ushlanib qolgandim, 1 soatcha. Keyin bilsam, bu hali boshlanishi ekan.

Avallari telefonda bitta kino tugashga ulgurmasdi, hozir esa bemalol bittani tugatib, undan keyin "South park"ning bir seriyasini ko'rishga ham ulguryapman.

"Toshkent" postida taxminan 1-1,5 km masofaga cho`zilgan 6-7 qator mashinalar navbatini kutishadi, o'zi yo'lga uzog'i 4 ta qator sig'ishi mumkin deb o'ylardim, keyin bilsam buyog'i o'zbekchilik, tirikchilik, aybi yo`qchilik...

Telefon quvvatini o'ylab, cho'ntakka soldim (artelda), yonimdagi qizning 7 avlodini surishtirib chiqdim gap qomaganidan. Oldinda o'tirgan bola uyg'ondi, taksist bola yarim soatcha norasmiy xotini bilan gaplashdi menimcha, qani endi navbat kelsa? Mashinadan ko'p lo'li, birinchisiga pul bermagandim oltinchi yoki yettinchisiga pul berdim. Ja uyaltirvorishgandi qizning yonida.
 ... Keldi navbatimiz keldi, uraaa!
Postda nima bo'layotganini endi biz ham ko'ramiz, o'z ko'zimiz bilan ko'ramiz! Bizgacha yetib kelgan: "narkotik qidirayotganmish", "bomba izlayotganmish", "bir guruh terroristlarni qidirayotganmish.." qabilidagi gaplarga oydinlik kiritamiz! Navbatimiz kelayotgan sari meni qanaqadir hissiyotlar chulg'ab olardi, kinolarda bo'lardiyu yonib ketgan uy ichidan ooooxirida o'zi yoki qo'lida qanaqadir qizchani ko'tarib chiqadi, hamma xursand, qarsak chalgan, o`t o`chiruvchilar bir birini quchoqlagan "premiya" uxlamadi deb, men esa g'urur bilan mashinaning orqa o'rindig'ida o'tirardim.

Postda 3-4 nafar DAN hodimi, 3 qator mashinalarni tekshirishardi. Bizning navbat keldi. Haydovchiga "bagajni och" deganday belgi ko'rsatishdi, yukxona ochildi. Hamma hayajonda (yoki menga shunday tuyulyotgandi) pashshaning uchgani seziladi demoqchi edim yaqin atrofda pashsha yo'q, tixo, spokoynode karoche)

- Sumkalar kimniki? (Orqadan ovoz keldi)
- Meniki. (Oldinda o'tirgan bola)
- Ichida nima bor?
- Kiyimlarim.

Yukxona yopildi, ustidan 2 marta urildi. Bu "ketaveringlar" degani edi.

Ketayapmiz, hamma hayron. Shuncha kutib, shuni ko'rdikmi? Shuncha vaqt "sumkada nima bor" degan savolga bizni "qimmatli" (meniki ja qimmatmasdir, lekin yonimdagilar rostdan shoshishyatgandi) vaqtimiz olindimi? Taksist kulyapti, men kulyapman, hamma kulardi. "Ey inson hech bo'lmaganda sumkani ochib ko'r" derdi taksist.

Taksist yo'l bo'yi ensani qotirib kelgan bo'lsayam bu gapida jon bor edi. Shunaqa katta tekshiruv ekan, tintuv qilishsin, yonimizga itini olib kelib hidlatmaydimi, bizga qanaqadir rasmlar ko'rsatishsin, pasportimizni so'rashsin, hech bo'lmaganda sumkani ochib qarashmaydimi?
"Kiyimlarim" degandi, chippa-chin ishondi? Bo'pti, ochib qaramas ekansan, sumka egasining yoniga kelib, shu savolni berib, yuz tuzilishi o'zgarishini kut! Balki dovdirar! Balki sarosimaga tushar! Ko'zlari olayib "men, meeen, kiyimim, kiyimlarim" der?! Yoki anavi bolaning peshanasiga "yolg'on detektor"ini ulaginda monitorga qara? Balki yolg'on gapirayotgandir!?
Atrofga qaradim birorta belgi yo'q
mana shunga o'xshagan. Ho`p, shunaqa ekan ular qanaqa javob kutishgandi? "Ichidami? Ha, 2 kg geroyin bor kamandir aka" yoki, "4-5 ta granatacha borda aka" degan javob kutilgandi chog'i?

Xullas, bolaning yolg'on gapirmasligi uchun birorta sabab ko'rmadim. Lekin men bu gaplarim bilan bolani yolg'on gapirdi demoqchimasman. DAN xodimining ustidan ham kulmayapman. Shunchaki, o'z ishiga mas`uliyat bilan yondashib, sal e'tiborliroq bo'lganda zarar qilmasdi.

Endi har kuni shunaqa ekan, uzun-quloq gaplarga qaraganda Navro'zgacha davom etarmish...

7 мар. 2015 г.

Birinchi qor.

Odnoklassnikiga kirsam sms kelibdi, bugun Anvarni tug'ulgan kuni ekan. Esimdan chiqibdi.
Oilada 4 ta farzand edik, 3 o’g’il 1 qiz. Katta akam o’qidi, opcham(opani biz opcha deymiz) o’qidi, men o’qiyapman, faqat u o'qimadi. O'sha futbolini orqasidan ketdi. Litseyidan haydaldi, yoshini kichraytirdi, qo'lidan va oyog'idan kelgan xammasini qildi o'sha futbolini deb. Keyinchalik ularni akademiyasi yopildimiyey ishqilib bir balo bo'ldi,  bolalar rasman bekorchiga aylanishdi. Ozgina vaqt tog'a, amaki, pochcha qildi foydasi bo'madi. Hech qayerda o'ynab ketolmadi. 1-2 yil mahallada yurdi futbol o'ynab, keyinchalik ko'pchilik qatori rusga ketdi. 
 Aniq sanasi esimda yo'gu 2-yildan sal ko'proq yurib dekabr oxirlarida birdan qaytib keldi. Meni chaqirdi aeroportga, borsam faqat tog'am kelgan, qolganlar bexabar ekan, shunisi maqul dedi. Ko'rdim. Akam mendan kichkina bo'lib qopti, bo'yi ham jussasiyam ancha kichkina. Men o'sayotgan paytim ketuvdi, o'ziyam cho'kibdi. ustida katta katta kiyimlarni ko'rib bir kulgim keladi bir rahmim, ish ish deb yuravergan, topganini uyga jo'natgan, opamga(biz onani opa deymiz) yig'ib qo'ying borganimcha degan ekan. Ko'chaga chiqmagan "noch"dayam ishlagan, bo'sh vaqt topilib qolsa stadionga yugurgan. Ertasiga toshkentdagi amakimni ko'rgani bordik. Yo'lda ko'p narsani aytdi, yaxshi ishlab yurgani, tishi og'rigani uchun do'xtirga borgani, do'xtir uni ko'rib "sen raksan" degani, shu joyiga kelganda "xoxolab" kuldi. Ruslarni do'xtiriday voximachi do'xtir bo'lmas ekan dunyoda. Gapirib bo'lgach, sal jiddiylashib:
- opamga aytib yurma bilasanu opamni, voximada rus do'xtirdan ham o'tadi.
- xm. endi nima qilasan?(akamni senlayman)
- bilmadim, do'xtirga boraychi nima ekan bilay, balki rostdan ham jiddiyroq narsadir, jaa rak bo'lmasayam.
 Kelinglar shu yerda 1 yilni o'tkazvoray.
 Bu orada akamni o'simtasini gaymaritga va yana qanaqadir bir balolarga chiqarishdi, keshishdi, uyga jo'natishdi. Bir oydan so'ng akam qaytib bordi operatsiya qilgan do'xtirlar yana uni ko'rishdi, chekaroqqa chiqishdi, bir-biriga baqirishdi. Keyin bilsak akam rak ekan haqiqatdan ham. Rossiyaning "Piter" shahridagi arzonroq bo'lgani uchun akam borgan oddiygina bir stomatolog aniqlagan narsani, poytaxtimizning manaman degan shifoxonasidagi prapessor do'xtirlar sezmasdan "kelgan balo qazo shunga ursin" deb kesib tashashgan ekan. Raxmat  senga TASHMI!
 30-noyabr, shanba. O'qishdan qaytdimu akamni ko'rgani "onkologiya dispanseri" degan sog' odam borish ehtimoli judayam kam bo'lgan joyga shoshildim. Bordimu holamni uyga jo'natdim. 2 ta holam va opam almashib unga qarashardi, opam bir o'zi charchab qolardi, uxlash mumkinmas uni yonida. To'g'risi uyda yotish navbati kelgan opamniyam o'g'lidan uzoqda hotirjam uyoqda tursin umuman uxlay olishiga ko'zim yetmasdi. 
 Anvarni yuzini bir tarafi ichkaridan ishib ketgandi. Chap ko'z, burun, chap quloq ishlamay qolgan, o'simtani uchi o'gzidan chiqib turardi, o'simta tufayli xona judayam sassiq edi. Uyg'onishini kutdim, uyg'ondi, ko'rishganday bo'ldim. Oyog'ini uqalashimni chala chulpa tushuntirdi. Har doimgidek muzday oyoqlar, oyog'ini uqalayapman ko'ziga qaradim, yagonagina ko'zi mo'ltillab meni kuzatardi. Nimalarni o'ylagan bo'lsa o'shanda? Opamga qarab takrorlaydigan "hali tuzalib ketaman" degan gapga o'ziyam ishonarmidi? har kuni qanaqadir kerosindan 100 gramm ichishi, yig'lamsirab, inqillab himyaterapiyadan chiqishi bilan opamni yonigacha hech narsa bo'maganday borishi bular nimani anglatardi? O'zi ham ishonarmidi, yoki bizni ishontirarmidi? Esimda do'xtirlar uyga qaytarvorganda uyimizda baqirib yig'lagani "opa bir narsa qiling" deb. Og'riqqa chidolmagandi, biz yana oborganmiz. Nima qilaylik tirik odamku u? Joni og'riyaptiku? Kim bizni eshitadi? Do'xtirlar yana ketishimiz kerakligini aytishdi, akamni qo'limda ko'tarvolganman. 30-40 kgni ko'tarish qiyin emas ayniqsa u jigaring bo'lsa umringni oxirigachayam ko'tarib yurishing mumkin. Do'xtirni xonasini yonida turibman, zalda. Akam qo'limda. Opam ichkarida do'xtirga yig'lamsirab bir nimalardir deyapti, foydasi bo'lmadi. Opam chiqdiyu ko'z yoshini artib xuddi yosh bolani aldaganday:
- bolajonim uyga boramiz bu yerda joy yo'q ekan ukollarni yozib berdi dedi.
 Akam menga qarayapti ko'zimni opqochyapmanu ko'z yoshimni qanday opqochaman? Artay desam qo'limda akam. Bir vaqtlar meni ko'tarib, kulib o'ynatib yurgan akamni endi men ko'tarib yig'lamsirab ketyapman. Atrofindagi lanati ko'zlar ham sendan ko'zini uzmaydi. 
  Shularni o'ylab oyog'iniyam yarim soatcha uqalab qo'yibman. 
- Akmal? oynani yoniga obor.
Turg'izdim, oynani yoniga bordik. Qarasam akam nimagadir xursand bo'lardi, buni faqatgina o'sha ko'zchasidan bilish mumkin edi.
- Qorku! Birinchi qor! 
dedi va tasdiqlashimni kutib menga qaradi. Boshim bilan "xa" deganday qildim.
  Hali kuz tugamagan, bugun kuzni oxirgi kuni bo'lsayam qor shu paytgacha 3-4 marta yog'ib ulgurgandi. Bechora akam bulardan bexabar, endi ko'rib turibdi. To'g'risiyamda opam, yoki xolam uni ko'tarib oynani yoniga oborolmasa kerak harqalay. Oynadan ancha vaqt tikilib turdi, keyin yana yotqizishimni so'radi.
 Raxmat kuz, raxmat qor, sen akamni oxirgi marta sal bo'lsayam quvonishiga sababchi bo'lding. 
 8-dekabr kuni akam yutqazdi. Xa yutqazdi, bir yillik azoblardan so'ng yutqazdi. Uyda, to'shakda indamasdan joni uzildi. Biz axmoqlar xursand bo'libmiz Anvar uxladi! bir hafta deganda ko'zi yumildi deb. Bilganimizda 15-daqiqacha bo'lib qolgan ekan. O'tirgan joyida ko'zi ilingan onamni xolamni uvillashi uyg'otvordi. 
 Bir haftalardan so'ng, narigi ko'chada moshinalarni signali. Anvarni yaqin sinfdoshlaridan biri uylandi, o'shanda bilibman xattoki birorta sinfdoshini to'yiga borolmagan ekan.
 Bularni nega yozganimni o'zim ham bilmayman. Raxmat klaviatura.
Ismlar o'zgartirilgan